Rzeczy do zabawy. Edward Manitius i jego wytwórnia - nowa wystawa w Muzeum Warszawskiej Pragi

W wytwórni zabawek na Pradze od lat 20. XX wieku produkowano niezwykłe przedmioty. Projektowane przez Edwarda Manitiusa zabawki, pomoce szkolne i gadżety reklamowe dla firm wyróżniały się innowacyjnością i jakością wykonania. Wystawę poświęconą tym wielofunkcyjnym obiektom będzie można oglądać w Muzeum Warszawskiej Pragi już od 2 grudnia 2021 roku.

Zwierzątka-bombonierki, w których można było znaleźć czekoladki od Wedla, sprytne „Wesołe kulki" i pobudzające wyobraźnię „Hocki-klocki" - oryginalne projekty Edwarda Manitiusa sprzed stu lat zachwycają do dziś. To przedmioty nieoczywiste: cieszące oko zabawki i jednocześnie pudełka, obiekty sztuki użytkowej, przedmioty o walorach edukacyjnych, a także gadżety reklamowe. Wystawa Rzeczy do zabawy. Edward Manitius i jego wytwórnia  będzie pierwszą prezentacją największej w Polsce kolekcji dzieł i pamiątek po warszawskim twórcy.

Wystawa Rzeczy do zabawy. Edward Manitius i jego wytwórnia opowiada o założonej w 1926 roku Wytwórni Zabawek i Wyrobów Zdobniczych. Przedstawia jej sposób funkcjonowania w rodzinnej kamienicy, współpracę ze znanymi producentami słodyczy triumf na wystawie światowej w Nowym Jorku w 1939 roku oraz doświadczenia lat powojennych w zmienionym systemie politycznym i ekonomicznym.

Na wystawie pokazano 160 obiektów. Poprzez figurki zwierząt, projekty, rysunki, gry i zabawki, a także fotografie i wycinki prasowe opowiedziana jest historia nowatorskiego podejścia Edwarda Manitiusa – do projektowania i zabawek, ale też reklamy i modelu prowadzenia firmy. Tłem dla tej wyjątkowej historii jest Praga, gdzie w kamienicy na ul. Kępnej Manitius mieszkał i pracował.

Cechy charakterystyczne wyrobów od Manitiusa to wielofunkcyjność i łamanie schematów w myśleniu o przedmiocie użytkowym. Na wystawie będzie można zobaczyć także projekty studentek i studentów warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Zainspirowały ich pomysły Manitiusa – wychodząc od idei tradycyjnej drewnianej drążonej zabawki czy układanek konstrukcyjnych stworzyli obiekty, które bawią i uczą.

Na wystawie pokazana jest także postać praskiego artysty-rzemieślnika. Na czym polegał jego fenomen i sukces? Jak funkcjonowała jego firma w rodzinnej kamienicy w centrum prawobrzeżnej Warszawy?

W różnych okresach życia nazywano go przedsiębiorcą, przemysłowcem, mistrzem, profesorem. Poruszał się swobodnie w obszarach sztuki użytkowej, rzemiosła i przemysłu, branży reklamowej i ekonomii. Jego wytwórnia reprezentowała niełatwy do zaklasyfikowania model działania. Z pewnością nie była ani tradycyjnym zakładem rzemieślniczym, ani fabryką nastawioną na masową produkcję

– mówi kuratorka wystawy Jolanta Wiśniewska.

Manitius był jednym z twórców i praktyków powstającego wówczas nowego zawodu – projektanta, nowej dziedziny – wzornictwa. Dbał o estetykę, oryginalność i funkcjonalność tych seryjnie wytwarzanych przedmiotów. Twórczo zaadaptował ludowe wzory i rozwiązania, łącząc je z modernistyczną stylistyką.

Stawiamy jego dokonania na równi z ważnymi propozycjami projektowymi lat trzydziestych XX wieku. Zwierzęce figurki-schowki-bombonierki były odpowiedzią Manitiusa na nowe wyzwania epoki – zainteresowanie dzieckiem i jego potrzebami, dążenie do nowoczesności i poszukiwanie wielofunkcyjnych rozwiązań; rodzącą się reklamę i jej środki

– mówi Lena Wicherkiewicz, kuratorka wystawy.

Kim był Edward Tadeusz Manitius?

Edward Tadeusz Manitius (1902-1975) – przemysłowiec, projektant, właściciel Wytwórni Zabawek i Wyrobów Zdobniczych przy ul. Kępnej 15 w Warszawie. Pochodził ze znanej i zasłużonej dla Warszawy rodziny ewangelickiej. Urodził się, wychował, niemal całe życie mieszkał i pracował w rodzinnej kamienicy na Pradze. Kochał także Tatry, aktywnie działał na rzecz promowania regionu i turystyki górskiej.

W 1926 roku, jeszcze jako student ekonomii na Wyższej Szkole Handlowej, założył własną firmę, która produkowała projektowane przez niego przedmioty z drewna. Największym uznaniem odbiorców cieszyły się kolorowe drążone figurki zwierząt, będące jednocześnie zabawkami, opakowaniami na słodycze i ozdobnymi drobiazgami. Sprzedawał je firmom produkującym słodycze w różnych miastach Polski i za granicą.

Projekty Manitiusa wyróżniały się na tle branży zabawkarskiej pomysłowością, formą i jakością wykonania. Dbał o estetykę, oryginalność i funkcjonalność tych seryjnie wytwarzanych przedmiotów. Twórczo zaadaptował ludowe wzory i rozwiązania, łącząc je z modernistyczną stylistyką. Figurki zwierząt zaprezentowano między innymi w pawilonie polskim na wystawie światowej w 1939 roku w Nowym Jorku.

Wytwórnia przetrwała okupację dzięki produkcji drewnianych chodaków. Po zakończeniu wojny, w nowych realiach polityczno-gospodarczych, jej specjalnością stały się zabawki pedagogiczne. W 1950 roku została przejęta przez zarząd państwowy i odebrana właścicielowi. W ostatnim okresie życia Manitius projektował i wytwarzał autorskie zabawki oraz pomoce dydaktyczne dla szkół i przedszkoli wykonane z plastiku. Aktywnie działał w organizacjach cechowych i warszawskiej izbie rzemieślniczej.

Wystawa Rzeczy do zabawy. Edward Manitius i jego wytwórnia potrwa od 2 grudnia 2021 do 10 kwietnia 2022 w Muzeum Warszawskiej Pragi, oddziale Muzeum Warszawy, na Targowej 50/52.

Wystawa jest czynna we wtorek, środę, piątek i niedzielę w godzinach od 11:00 do 18:00, w czwartek i sobotę od 11:00 do 20:00. Bilety: 5 zł normalny, 3 zł ulgowy. W czwartki wstęp bezpłatny.

Wystawie towarzyszy bogato ilustrowane wydawnictwo pt. "Rzeczy do zabawy. Edward Manitius i jego wytwórnia".

W czasie trwania wystawy odbędzie się wiele ciekawych wydarzeń towarzyszących: warsztaty, oprowadzania, wykłady, debaty i spotkania – dla młodszych i starszych odwiedzających.

„Zrób sobie prezent. Witryna Wedla" to wyjątkowa odsłona akcji mikołajkowej Muzeum Warszawskiej Pragi!

'Zrób sobie prezent. Witryna Wedla' to wyjątkowa odsłona akcji mikołajkowej Muzeum Warszawskiej Pragi!'Zrób sobie prezent. Witryna Wedla' to wyjątkowa odsłona akcji mikołajkowej Muzeum Warszawskiej Pragi! materiały prasowe

Firma E.Wedel i Muzeum Warszawskiej Pragi zapraszają do udziału w tegorocznej akcji w przestrzeni miasta. Od 30 listopada 2021 roku na mieszkańców czekają mikołajkowe prezenty, które będą mogli wykonać samodzielnie w domach, kreatywnie spędzając czas z bliskimi. Zestawy „Zrób sobie prezent. Witryna Wedla" są bezpłatne, a akcji towarzyszą warsztaty i wiele innych atrakcji.

Jak zrobić sobie prezent?

  • Przy okazji zakupów odwiedź jednego z naszych partnerów.
  • Na hasło „Zrób sobie prezent" odbierz bezpłatnie zestaw z materiałami.
  • W środku znajdziesz wszystko co potrzebne by samodzielnie wykonać teatrzyk inspirowany legendarnymi Witrynami Wedla, w których można było odnaleźć znajome kształty zwierzątek-bombonierek, wykonanych w wytwórni Edwarda Manitiusa.
  • Bądź kreatywny/a!

Zestawy odbierać można od 30 listopada do 5 grudnia w następujących miejscach:

  • Ceramiczny Kramik Baku, ul. Ząbkowska 39a
  • Dom Sąsiedzki „Moje Szmulki", ul. Łochowska 39/7
  • Fogiel. Wyrób ozdób choinkowych, ul. Kordeckiego 48
  • Galeria Art. Sułek Space, Plac Konesera 2
  • Kuchnia Czerwony Rower, ul. Targowa 82
  • Pan Szymon – Szymon Gotowski, Plac gen. Józefa Hallera 6B/40
  • Parasolnictwo p. Barbary Szafrańskiej, ul. Skaryszewska 6
  • Pijalnia Czekolady E.Wedel, ul. Jana Zamoyskiego 36
  • Pijalnia Czekolady E.Wedel, Plac Konesera 1
  • Pracownia Cukiernicza K. Strzałkowski, ul. Kawęczyńska 4
  • Pracownia Kapeluszy i Czapek Cieszkowski, al. J. Waszyngtona 30/36 lok. U8
  • Pyzy Flaki Gorące, ul. Brzeska 29/31
  • Rano Piekarnia Rzemieślnicza, ul. Stalowa 47
  • Rurki z Wiatraka, ul. Grochowska 210/212
  • Wood Workshop, Plac Hallera 6

SŁUCHAJ ZŁOTYCH PRZEBOJÓW!